Vekil değişken (proxy) nedir?
Korunan bir özelliği dolaylı olarak ele veren veri alanı.
Vekil değişken (proxy), doğrudan kullanılmadığı hâlde korunan bir özelliği dolaylı olarak ele veren veri alanıdır. İK analitiğinde tipik örnekleri ikamet edilen bölge, mezun olunan okul, kariyerdeki boşluk dönemleri ve doğum tarihidir.
Kavramın önemi şuradan gelir: bir modelden cinsiyet ya da etnik köken alanını çıkarmak, ayrımcılığı ortadan kaldırmaya yetmez. Model bu bilgiyi vekil değişkenler üzerinden yeniden öğrenebilir ve sonuç yine gruplar arası sistematik sapma olur. Kariyer boşluğunun aday elemede olumsuz ağırlık taşıması, doğum izni kullanan çalışanları dolaylı olarak dezavantajlı hâle getirir.
Bu yüzden model denetimi girdi listesine bakmakla yetinemez; çıktının gruplar arası dağılımının test edilmesi gerekir. Sistemden beklenen, model kararlarının açıklanabilir olması, hangi özelliklerin sonuca ne kadar etki ettiğinin görülebilmesi, önyargı testlerinin düzenli çalıştırılması ve nihai kararda insan onayının korunmasıdır.