Kraljic matrisi nedir?
Kategorileri risk ve harcama büyüklüğüne göre sınıflandıran model.
Kraljic matrisi, satınalma kategorilerini iki eksende sınıflandırır: tedarik riski ve harcamanın finansal etkisi. Ortaya çıkan dört kutu farklı stratejiler gerektirir — kaldıraç, stratejik, darboğaz ve rutin kalemler.
Modelin katkısı, her kategoriye aynı yaklaşımın uygulanamayacağını göstermesidir. Yüksek harcamalı ama düşük riskli kaldıraç kalemlerinde rekabetçi ihale ve fiyat baskısı işe yarar. Yüksek riskli ve yüksek etkili stratejik kalemlerde ise fiyat kırma çabası ilişkiyi bozar; burada uzun vadeli ortaklık ve ortak geliştirme doğru yaklaşımdır. Darboğaz kalemlerde öncelik fiyat değil arz güvenliğidir; rutin kalemlerde ise hedef işlem maliyetini düşürmektir.
Uygulamada en sık yapılan hata, tüm kategorilere kaldıraç mantığıyla yaklaşmaktır. Sistemden beklenen, harcama verisinin kategori bazında doğru sınıflandırılması, tedarikçi ve kategori risk skorlarının izlenmesi ve kategori stratejilerinin bu analize dayandırılmasıdır.