DERINLEMESINE
e-İhale ve Kaynak Bulma (Sourcing)
Tasarrufun en büyük kaynağı, rekabettir. Ancak rekabet kendiliğinden oluşmaz: doğru tedarikçilerin davet edilmesi, aynı bilgiyi eşit koşullarda alması, tekliflerin karşılaştırılabilir formatta toplanması ve kararın nesnel kriterlerle verilmesi gerekir. e-İhale, bu koşulları teknolojiyle garanti altına alır.
RFx türleri: hangisi ne zaman?
| TÜR | AMAÇ | NE ZAMAN KULLANILIR |
|---|---|---|
| RFI | Bilgi talebi — pazarı ve tedarikçileri tanıma. | Yeni bir kategoriye giriliyorsa; tedarikçi tabanı bilinmiyorsa. |
| RFQ | Teklif talebi — fiyat odaklı. | Ürün/hizmet standart ve tanımlıysa; fiyat ana kriterse. |
| RFP | Öneri talebi — çözüm odaklı. | Karmaşık, teknik değerlendirme gerektiren alımlarda. |
| Ters açık artırma | Canlı fiyat rekabeti. | Standart ürün, yeterli sayıda rakip tedarikçi ve net şartname varsa. |
Ters açık artırma: güçlü ama dikkatli kullanılması gereken araç
Ters açık artırma, tedarikçilerin canlı olarak birbirinin altını kesmesiyle hızlı fiyat düşüşü sağlar. Ancak her kategoriye uygun değildir ve yanlış kullanıldığında zarar verir.
| UYGUN OLDUĞU DURUMLAR | UYGUN OLMADIĞI DURUMLAR |
|---|---|
| Ürün standart ve şartname net | Kalite ve teknik farklılık kritikse |
| Yeterli sayıda rakip tedarikçi var | Tek veya çok az tedarikçi varsa |
| Fiyat, kararın ana belirleyicisi | Uzun vadeli stratejik ortaklık hedefleniyorsa |
| Geçiş maliyeti düşük | Tedarikçi değişimi yüksek maliyet/risk taşıyorsa |
| İlişki zedelenme riski düşük | Tedarikçiyle güven ilişkisi kritikse |
Değerlendirme: en ucuz her zaman en iyi değildir
Toplam sahip olma maliyeti (TCO), birim fiyatın ötesine geçer. Ucuz alınan bir makinenin yedek parçası pahalıysa, bakımı sıksa veya enerji tüketimi yüksekse, ilk yıl kazanılan tasarruf kısa sürede erir.
- Satın alma fiyatı — Görünen, ilk ve en kolay kıyaslanan maliyet.
- Lojistik & gümrük — Navlun, sigorta, vergi ve depolama.
- Kullanım maliyeti — Enerji, sarf malzeme, işletme gideri.
- Bakım & yedek parça — Ömür boyu servis ve parça maliyeti.
- Kalite & risk maliyeti — Fire, duruş, gecikme ve itibar riski.
- Ömür sonu — Bertaraf, geri dönüşüm veya ikinci el değeri.