Katı / esnek kısıt nedir?
Asla ihlal edilemeyecek kural / mümkünse sağlanması istenen kural.
Ders programı oluşturmada katı kısıt, hiçbir koşulda ihlal edilemeyecek kuraldır: bir öğretmen aynı saatte iki sınıfta olamaz, bir derslik aynı anda iki derse tahsis edilemez, laboratuvar dersi laboratuvarda yapılmalıdır. Esnek kısıt ise mümkünse sağlanması istenen tercihtir: öğretmenin boş saatlerinin dağılmaması, zor derslerin sabah saatlerine konması gibi.
Ayrım, çizelgeleme probleminin nasıl kurulacağını belirler. Katı kısıtların tamamı sağlanmadan çözüm geçerli sayılmaz; esnek kısıtlar ise bir puanlama fonksiyonuna dönüştürülür ve çözüm bu puanı en iyileyecek şekilde aranır.
Pratikte kurumların en sık yaptığı hata, tercihleri katı kısıt olarak tanımlamaktır; bu durumda çözüm uzayı daralır ve sistem hiçbir geçerli program üretemez. Sistemden beklenen, iki kısıt türünün açıkça ayrılabilmesi, çözüm bulunamadığında hangi kısıtın engellediğini raporlaması ve esnek kısıtlara ağırlık verilerek alternatif senaryoların karşılaştırılabilmesidir.