Halüsinasyon nedir?
Yapay zekânın var olmayan bir bilgiyi (örneğin sahte bir içtihat) gerçekmiş gibi üretmesi.
Halüsinasyon, bir yapay zekâ modelinin var olmayan bir bilgiyi gerçekmiş gibi, üstelik ikna edici bir dille üretmesidir. Hukuk alanında en tehlikeli biçimi uydurulmuş içtihattır: gerçek görünen bir daire adı, esas numarası ve karar tarihi üretilir ama böyle bir karar yoktur.
Riskin büyüklüğü mesleki sorumluluktan gelir. Dünyada dilekçesine sahte içtihat eklediği için yaptırımla karşılaşan avukat örnekleri mevcuttur. Modelin dil akıcılığı, doğruluk güvencesi değildir; akıcı bir cümle ile doğrulanmış bir bilgi arasında hiçbir zorunlu ilişki yoktur.
Kurumsal kullanımda çözüm, modeli serbest bırakmak yerine kaynağa bağlamaktır (RAG). Sistem cevabı kendi belleğinden değil, kurumun doğrulanmış mevzuat ve içtihat veri tabanından üretmeli, her iddianın yanında tıklanabilir kaynak göstermeli ve kaynakta karşılığı bulunmayan bir cevabı üretmek yerine 'bilgi bulunamadı' demelidir. Kaynak gösterilemeyen çıktının hukuki metne girmemesi, kurulması gereken temel disiplindir.
Bu terimi derinlemesine anlatan yazılar
Kurumsal chatbot mu, RAG bilgi asistanı mı? Üç nesil ve karar tablosu
Kural tabanlı bot, niyet tabanlı bot ve RAG asistanı farklı nesillerdir. Klasik chatbot'un nerede tıkandığı, RAG'in neyi farklı yaptığı ve müşteriye açık kanalda değişen risk dengesi.
RAG mi, fine-tuning mi, istem mühendisliği mi? Karar tablosu
Üç yöntem farklı sorunları çözer ve birbirinin yerine geçmez. Hangisinin hangi senaryoda doğru olduğunu belirleyen ayrım, maliyet karşılaştırması ve sekiz soruluk karar akışı.
Yapay zekâ projeleri neden başarısız olur? Sahadan 12 neden
Başarısızlık genellikle modelden gelmez. Problem seçimi, veri, mimari ve insan başlıkları altında 12 tekrarlayan neden; her birinin erken uyarı sinyali ve önleyen yapısal karar.
RAG nedir, kurumsal bilgi asistanı ne zaman işe yarar?
Retrieval-Augmented Generation'ın sade tanımı, mimarinin adım adım işleyişi, kaliteyi belirleyen katmanlar, yetki modeli ve bir kurumun RAG'e gerçekten ihtiyacı olduğunu gösteren dört belirti.