# Project & PSA Suite Pro

PMO'lar ve Proje Bazlı Çalışan Hizmet Firmaları için Yapay Zekâ Yerleşik Profesyonel Hizmet Otomasyonu

Satış hattından teklife, proje ve görev yönetiminden kaynak-kapasite planlamasına, zaman çizelgesi ve masraftan faturalamaya, kârlılık analizinden portföy yönetimine kadar hizmet işinin tüm yaşam döngüsünü tek platformda birleştiren kurumsal çözüm.

## Yönetici özeti

Project & PSA Suite Pro; danışmanlık, ajans, yazılım, mühendislik ve mimarlık gibi zamanını ve uzmanlığını satan hizmet firmaları ile kurum içi PMO'lar için tasarlanmış, uçtan uca bir profesyonel hizmet otomasyonu (PSA) platformudur. Satış hattındaki bir fırsatın tekliften projeye, projeden zaman çizelgesine, oradan faturaya ve nihayetinde kârlılık raporuna dönüşmesine kadar tüm zincir aynı veri ve aynı arayüz üzerinde yönetilir.

Hizmet işinin temel açmazı basittir: ürününüz stokta durmaz, insanınızın zamanıdır. O zaman satılmazsa geri gelmez. Buna rağmen çoğu firma doluluk oranını Excel'de, projeyi ayrı bir araçta, zaman çizelgesini üçüncü bir yerde, faturayı ise muhasebede tutar. Sonuç: hangi projenin gerçekten kazandırdığı ay sonunda, çoğu zaman da geç anlaşılır. Project & PSA Suite Pro bu kopukluğu ortadan kaldırır; kaynak, zaman, maliyet ve gelir aynı gerçeklik kaynağında birleşir. Türkiye'ye özgü gereklilikler — e-Fatura/e-Arşiv (GİB), çok para birimli çalışma ve KVKK — ürüne baştan işlenmiştir.

### Değer sütunları

| Sütun | Ne sağlar |
|---|---|
| Doluluk (utilization) | Ekibin faturalanabilir zamanının görünür ve yönetilebilir hale gelmesi. |
| Kârlılık | Proje, müşteri ve kişi bazında gerçek marjın anlık hesaplanması. |
| Öngörülebilirlik | Kapasite, gelir ve iş yükü tahminiyle önümüzdeki çeyreğin görülmesi. |
| Nakit döngüsü | Zamanın hızlı faturaya dönmesi; sızıntı ve gecikmenin azalması. |
| Teslim disiplini | Kapsam, bütçe ve takvim sapmalarının erken sinyallenmesi. |
| Müşteri güveni | Portal üzerinden şeffaf ilerleme, onay ve belge paylaşımı. |

> “Satılan zaman, ölçülen kâr.” Fırsattan faturaya, kaynaktan kârlılığa — hizmet işinin tüm zinciri tek platformda, her adımda yapay zekâyla desteklenir.

## Kimler için?

- **Danışmanlık firmaları**: Yönetim, strateji, teknoloji ve mühendislik danışmanlığı; zamanını ve uzmanlığını satan ekipler.
- **Dijital & kreatif ajanslar**: Kampanya, tasarım ve içerik projelerini müşteri bazında yürüten ajanslar.
- **Yazılım & teknoloji hizmet firmaları**: Proje bazlı geliştirme, entegrasyon ve bakım hizmeti veren şirketler.
- **Mühendislik, mimarlık & tasarım ofisleri**: Aşamalı teslimatlı, uzun soluklu projeler yürüten teknik ofisler.
- **Hukuk, finans & muhasebe büroları**: Saat bazlı çalışan, dosya/müvekkil bazında kârlılık izleyen profesyonel hizmetler.
- **Kurum içi PMO'lar**: Şirket içi proje portföyünü, kaynağı ve bütçeyi yöneten merkezi ofisler.

### Kullanıcı rolleri

| Profil | Platformda karşılığı |
|---|---|
| Genel Müdür / Ortak | Portföy sağlığı, doluluk, gelir tahmini ve firma kârlılığının tek panelde görünümü. |
| PMO / Portföy Yöneticisi | Proje portföyü, önceliklendirme, yönetişim ve standart metodoloji uygulaması. |
| Proje Yöneticisi | Plan, görev, bütçe, risk ve teslimat takibi; ekip ve müşteri koordinasyonu. |
| Kaynak Yöneticisi | Kim müsait, kim aşırı yüklü; beceri bazlı atama ve kapasite planlama. |
| Ekip Üyesi / Danışman | Görev listesi, kolay zaman girişi, masraf kaydı ve doküman erişimi. |
| Finans / Muhasebe | Faturalama, e-Fatura akışı, tahsilat, gelir kaydı ve kârlılık raporları. |
| Satış / İş Geliştirme | Fırsat hattı, teklif üretimi ve kazanılan işin projeye dönüşmesi. |
| Müşteri | Portal üzerinden ilerleme, onay, belge ve fatura görünürlüğü. |

### Önce / Sonra

| Önce | Sonra |
|---|---|
| Doluluk oranı Excel'de, gecikmeli ve tartışmalı | Doluluk canlı; kim müsait, kim aşırı yüklü anında görünür |
| Proje kârı ay sonunda, çoğu zaman sürprizle anlaşılır | Proje marjı gerçek zamanlı; zarar riski erken uyarır |
| Zaman girişi unutulur; faturalanabilir saat sızar | Hatırlatmalı, kolay ve mobil zaman girişi; sızıntı azalır |
| Teklifteki tahmin ile gerçekleşen efor kıyaslanmaz | Tahmin-gerçek sapması ölçülür; teklifler zamanla isabetlenir |
| Kapsam sessizce büyür (scope creep), bedeli firma öder | Değişiklik talebi kayıt altına alınır ve ek faturaya dönüşür |
| Faturalama elle, gecikmeli; nakit döngüsü uzar | Onaylı zaman/masraf tek tıkla faturaya ve e-Faturaya döner |
| Müşteri “ne durumdayız?” diye telefonla sorar | Müşteri portalden ilerlemeyi ve onayları kendisi görür |

## Platform Mimarisi ve Hizmet Yaşam Döngüsü

Project & PSA Suite Pro'nun gücü, modüllerinin ayrı ayrı iyi olmasından değil; hepsinin aynı veri ve aynı yapay zekâ katmanı üzerinde birbirine bağlı çalışmasından gelir. Bir fırsat sisteme düştüğü andan itibaren; hangi ekiple yapılacağı, ne kadar süreceği, kaça mal olacağı, ne zaman faturalanacağı ve sonunda ne kadar kazandırdığı aynı zincirin halkaları olarak birbirini besler.

### Dört katmanlı yapı

- **Veri katmanı** — Proje, görev, kişi, beceri, zaman, masraf, tarife, fatura ve müşteri verisinin tek merkezde toplandığı ortak gerçeklik.
- **Planlama & optimizasyon katmanı** — Kaynak ataması, kapasite dengeleme ve takvim çakışmalarını kısıtlar altında çözen motorlar.
- **Yapay zekâ katmanı** — Efor tahmini, proje sağlık skoru, risk erken uyarısı, gelir öngörüsü ve öneri motorları.
- **Uygulama katmanı** — Proje, kaynak, zaman, finans ve portföy modüllerinin rol bazlı yetkilerle sunulduğu ön yüz ile müşteri portalı.

> Hizmet yaşam döngüsü   Fırsat → Teklif → Sözleşme → Planla → Kaynak ata → Yürüt → Zaman & masraf → Faturala → Tahsil et → Ölç.  Her adım bir öncekinin verisini kullanır; hiçbir bilgi yeniden girilmez.

### Tasarım ilkeleri

- **Tek gerçeklik kaynağı** — Bir projenin marjı, her ekranda aynı değeri gösterir.
- **Zaman girişi kolay olmalı** — Girilmeyen saat, kaybedilen gelirdir; giriş sürtünmesi minimuma indirilir.
- **Metodoloji özgürlüğü: Şelale, çevik veya hibrit** — firma kendi yöntemiyle çalışır, sistem uyum sağlar.
- **İstisna yönetimi** — Her şey yolundaysa sistem sessizdir; bütçe veya takvim sapınca uyarır.
- **Finans ile operasyon aynı yerde** — Proje yönetimi ve kârlılık ayrı dünyalar değildir.
- **Açıklık** — Muhasebe, CRM ve geliştirme araçlarıyla API üzerinden çift yönlü entegrasyon.

## Çekirdek modüller (12)

## 01 · Satış Hattı, Teklif & Sözleşme

İş, projeye dönüşmeden önce de yönetilmelidir.

**▪ FIRSAT YÖNETIMI**

- **Satış hattı (pipeline)** — fırsatların aşama, tutar ve kapanış olasılığıyla takibi.
- **Müşteri & kontak kartı** — müşteri geçmişi, projeler ve iletişim kaydı tek yerde.
- **Kazanma olasılığı & ağırlıklı hat** — beklenen gelirin gerçekçi projeksiyonu.

**▪ TEKLIF & KAPSAM**

- **Teklif (proposal) oluşturucu** — şablonlarla hızlı, tutarlı ve markalı teklifler.
- **Efor & maliyet tahmini** — rol bazlı gün/saat tahmininden fiyat türetme.
- **Kapsam tanımı (SOW)** — teslimat, varsayım ve kabul kriterlerinin yazılı hale gelmesi.
- **Çoklu senaryo fiyatlama** — farklı kapsam/ekip kurgularının marjıyla karşılaştırılması.

**▪ SÖZLEŞME**

- **Sözleşme kaydı & koşullar** — tarife, ödeme planı, SLA ve süre bilgileri.
- **Ön-kaynak rezervasyonu (soft booking)** — teklif aşamasında ekibin geçici olarak ayrılması.
- **Kazanıldı → proje dönüşümü** — tek tıkla teklifin projeye, ekibe ve bütçeye dönmesi.

> **Yapay zekâ:** Geçmiş benzer projelerden efor ve maliyet tahmini önerir; teklifin marjını önceden hesaplar. · Fırsatın kazanılma olasılığını geçmiş veriye göre puanlar ve kapasiteye etkisini gösterir.

> **Kazanım →** Teklifte verilen söz ile projede yapılan iş arasındaki kopukluk ortadan kalkar.

## 02 · Proje & Portföy Yönetimi (PPM)

Tek projeyi de, yüz projeyi de yönetin.

**▪ PROJE KURULUMU**

- **Proje şablonları** — tekrar eden proje tiplerinin hazır iskeletleri (görev, rol, bütçe).
- **İş kırılım yapısı (WBS)** — proje, faz, iş paketi ve görev hiyerarşisi.
- **Kilometre taşı & teslimat** — kabul edilecek çıktıların ve tarihlerin tanımı.
- **Bütçe & tahmin kurulumu** — saat, maliyet ve gelir bütçesinin baştan belirlenmesi.

**▪ PLANLAMA**

- **Gantt & zaman çizelgesi** — görsel plan, bağımlılıklar ve kritik yol.
- **Bağımlılık yönetimi** — önce/sonra ilişkileri ve gecikmenin zincir etkisi.
- **Temel plan (baseline)** — ilk planın saklanması ve sapmanın ölçülmesi.
- **Senaryo & yeniden planlama** — gecikme veya kapsam değişiminde planın hızlı revizyonu.

**▪ PORTFÖY**

- **Portföy panosu** — tüm projelerin sağlık, bütçe ve takvim durumu tek ekranda.
- **Önceliklendirme & skorlama** — stratejik değer, risk ve getiriye göre proje seçimi.
- **Program yönetimi** — birbirine bağlı projelerin bir program altında toplanması.
- **Kaynak-portföy dengesi** — portföyün mevcut kapasiteyle yapılabilirliği.

**▪ SAĞLIK & İZLEME**

- **Proje sağlık skoru** — bütçe, takvim, kapsam ve risk sinyallerinin birleşik göstergesi.
- **RAG durumu (kırmızı/sarı/yeşil)** — yönetici için hızlı durum okuması.
- **Sapma uyarıları** — bütçe aşımı veya gecikme eşiği aşıldığında bildirim.

> **Yapay zekâ:** Proje sağlık skorunu; harcanan efor, kalan iş, gecikme ve risk sinyallerinden hesaplar. · Bütçe aşımı ve gecikme riskini proje bitmeden önce tahmin eder.

> **Kazanım →** Projeler “iyi gidiyor gibi” değil, ölçülebilir sinyallerle yönetilir.

## 03 · Görev & İş Akışı Yönetimi

Ekibin günlük işi, planla aynı yerde.

**▪ GÖREV YÖNETIMI**

- **Görev kartı** — atama, tahmini efor, son tarih, öncelik ve etiketler.
- **Alt görev & kontrol listesi** — işin daha küçük parçalara bölünmesi.
- **Görev bağımlılıkları** — bekleyen ve engelleyen işlerin ilişkilendirilmesi.
- **Tekrar eden görevler** — periyodik işlerin otomatik oluşturulması.

**▪ GÖRÜNÜMLER**

- **Kanban panosu** — durum bazlı akış (yapılacak, yapılıyor, tamamlandı).
- **Liste & tablo görünümü** — filtrelenebilir, toplu düzenlenebilir görev listeleri.
- **Takvim görünümü** — son tarihlerin ve teslimatların takvim üzerinde görülmesi.
- **Kişisel çalışma listesi (my work)** — kişinin tüm projelerdeki işlerinin tek listesi.

**▪ ÇEVIK (AGILE) DESTEK**

- **Sprint & backlog** — iş listesi, sprint planlama ve hız (velocity) takibi.
- **Story point & tahmin** — efor tahmininin çevik yöntemle yapılması.
- **Burndown grafiği** — sprint içinde kalan işin görsel takibi.

**▪ İŞBIRLIĞI**

- **Yorum & @bahsetme** — bağlamı kaybetmeden tartışma.
- **Dosya ekleme & versiyon** — göreve bağlı belgelerin yönetimi.
- **Onay akışları** — teslimatın iç ve müşteri onayından geçmesi.
- **Bildirim & hatırlatma** — yaklaşan ve geciken işlerin uyarısı.

> **Yapay zekâ:** Görev tanımından tahmini efor önerir ve benzer geçmiş görevlerle karşılaştırır. · Gecikme riski taşıyan ve tıkanan görevleri otomatik işaretler.

> **Kazanım →** Ekibin günlük çalışması ile yöneticinin gördüğü plan aynı veriden beslenir.

## 04 · Kaynak & Kapasite Planlama

Hizmet firmasının en kıymetli varlığı: insanının zamanı.

**▪ KAYNAK HAVUZU**

- **Kişi kartı & beceri matrisi** — yetkinlik, seviye, sertifika ve deneyim bilgisi.
- **Rol & seviye tanımları** — junior/senior, uzman rollerin standart tanımı.
- **Müsaitlik takvimi** — izin, tatil, eğitim ve mevcut atamalar dâhil net müsaitlik.
- **Dış kaynak & taşeron** — freelancer ve alt yüklenicilerin havuza dahil edilmesi.

**▪ ATAMA & PLANLAMA**

- **Beceri bazlı atama önerisi** — işin gerektirdiği yetkinliğe en uygun kişinin bulunması.
- **Kapasite ısı haritası** — kim boşta, kim aşırı yüklü; haftalık/aylık görünüm.
- **Yumuşak/kesin rezervasyon** — teklif aşamasında geçici, sözleşmede kesin ayırma.
- **Kısmi atama (%)** — bir kişinin birden çok projeye bölünmesi.
- **Çakışma & aşırı yük uyarısı** — kapasitenin üzerinde atama yapıldığında engelleme.

**▪ DOLULUK (UTILIZATION)**

- **Faturalanabilir/faturalanamaz ayrımı** — hangi saatin gelire döndüğünün netliği.
- **Hedef doluluk takibi** — kişi, ekip ve firma bazında hedefe karşı gerçekleşme.
- **Bench (boşta kalan) analizi** — atanmamış kapasitenin maliyeti ve nedeni.

**▪ KAPASITE TAHMINI**

- **Talep-kapasite dengesi** — satış hattındaki işlerin mevcut ekiple yapılabilirliği.
- **İşe alım sinyali** — hangi rolde ne zaman kişi eksiği doğacağının öngörüsü.
- **Senaryo simülasyonu** — “şu proje gelirse ekip yeter mi?” sorusuna sayısal yanıt.

> **Yapay zekâ:** Beceri, müsaitlik ve maliyeti birlikte değerlendirerek en uygun atamayı önerir. · Satış hattı ve mevcut projelerden gelecek kapasite açığını önceden tahmin eder.

> **Kazanım →** “Kim müsait?” sorusu WhatsApp'ta değil, ekranda ve veriyle yanıtlanır.

## 05 · Zaman Çizelgesi (Timesheet)

Girilmeyen saat, kaybedilen gelirdir.

**▪ ZAMAN GIRIŞI**

- **Hızlı giriş (web & mobil)** — haftalık tablo, günlük giriş veya kronometreyle kayıt.
- **Proje/görev bazlı giriş** — saatin doğru işe ve doğru koda yazılması.
- **Faturalanabilirlik işareti** — her satırın faturalanabilir olup olmadığının belirtilmesi.
- **Çevrimdışı & mobil giriş** — sahada veya yolda kayıt, sonradan senkron.
- **Takvim & araç entegrasyonundan öneri** — toplantı ve aktivitelerden zaman satırı taslağı.

**▪ ONAY & KALITE**

- **Onay akışı** — yönetici onayından geçen zamanın faturaya hazır hale gelmesi.
- **Eksik giriş hatırlatmaları** — haftası kapanmayan kişilere otomatik bildirim.
- **Kilitleme & dönem kapama** — onaylı dönemin geriye dönük değiştirilememesi.
- **Denetim izi** — kimin ne zaman hangi değişikliği yaptığının kaydı.

**▪ İZIN & DEVAMSIZLIK**

- **İzin talebi & onayı** — yıllık izin, hastalık ve ücretsiz izin akışları.
- **Kapasiteye otomatik yansıma** — onaylı iznin planlamada müsaitliği düşürmesi.
- **Resmî tatil takvimi** — ülke/lokasyon bazlı tatil tanımları.

> **Yapay zekâ:** Takvim, görev ve araç verisinden zaman satırı taslakları önerir; girişi hızlandırır. · Olağan dışı veya eksik zaman girişlerini tespit eder ve hatırlatır.

> **Kazanım →** Faturalanabilir saat sızıntısı azalır; zaman verisi güvenilir bir finansal kaynağa dönüşür.

## 06 · Masraf & Satınalma

Projenin maliyeti sadece saat değildir.

**▪ MASRAF YÖNETIMI**

- **Masraf kaydı & fiş yükleme** — mobil fotoğrafla hızlı masraf girişi.
- **Kategori & politika kontrolü** — şirket harcama politikasına uygunluk denetimi.
- **Yeniden faturalanabilir masraf** — müşteriye yansıtılacak kalemlerin işaretlenmesi.
- **Çok para birimli masraf** — döviz kurlarıyla otomatik dönüşüm.

**▪ ONAY & GERI ÖDEME**

- **Onay akışı** — yönetici onayı ve limit bazlı otomatik onay kuralları.
- **Personel geri ödemesi** — onaylanan masrafın ödeme sürecine aktarılması.

**▪ SATINALMA & TAŞERON**

- **Alt yüklenici maliyeti** — freelancer ve taşeron faturalarının projeye işlenmesi.
- **Satınalma talebi** — proje için yazılım/lisans/hizmet alım talepleri.
- **Tedarikçi faturası eşleştirme** — gelen faturanın doğru projeye bağlanması.

> **Yapay zekâ:** Fiş görsellerinden tutar, tarih ve satıcı bilgisini otomatik okur (OCR). · Politika dışı veya olağan dışı harcamaları işaretler.

> **Kazanım →** Proje maliyeti eksiksiz görünür; müşteriye yansıtılacak masraflar unutulmaz.

## 07 · Faturalama & Gelir (PSA Çekirdeği)

Onaylı zaman ve masraf, doğrudan faturaya.

**▪ FATURALAMA MODELLERI**

- **Zaman & malzeme (T&M)** — onaylı saatlerin tarife üzerinden faturalanması.
- **Sabit fiyat (fixed fee)** — sözleşme bedelinin ödeme planına göre kesilmesi.
- **Kilometre taşı bazlı** — teslimat kabulüne bağlı fatura tetikleme.
- **Retainer / abonelik** — dönemsel sabit hizmet bedeli ve kullanılan saat mahsubu.
- **Karma model** — aynı projede farklı fazların farklı modelle faturalanması.
- **Tavan/limit (cap) yönetimi** — sözleşme tavanına yaklaşıldığında uyarı.

**▪ TARIFE YÖNETIMI**

- **Rol/kişi/müşteri bazlı tarife** — farklı seviyeler için farklı saat ücretleri.
- **Maliyet ve satış tarifesi** — kişinin firmaya maliyeti ile müşteriye fiyatının ayrımı.
- **İndirim & özel anlaşma** — müşteriye özel fiyat koşulları.
- **Çok para birimli fiyatlama** — döviz bazlı sözleşmeler ve kur yönetimi.

**▪ FATURA SÜRECI**

- **Taslak fatura oluşturma** — onaylı zaman/masraftan otomatik taslak.
- **Fatura öncesi inceleme** — hangi satırın faturalanıp erteleneceğinin kararı.
- **e-Fatura / e-Arşiv (GİB)** — yasal e-belge süreçleriyle entegre faturalama.
- **Tekrarlayan fatura** — retainer sözleşmeler için otomatik dönemsel fatura.

**▪ TAHSILAT & GELIR**

- **Cari & tahsilat takibi** — müşteri bakiyesi, vade ve gecikme durumu.
- **Alacak yaşlandırma** — hangi faturanın ne kadar geciktiğinin analizi.
- **Gelir kaydı (revenue recognition)** — tamamlanma yüzdesine göre gelir tanıma.
- **Devam eden iş (WIP)** — henüz faturalanmamış üretilmiş işin izlenmesi.

> **Yapay zekâ:** Faturalanabilir ama faturalanmamış (WIP) kalemleri tespit eder ve uyarır. · Tahsilat gecikme riskini müşteri ödeme geçmişinden puanlar.

> **Kazanım →** Yapılan iş ile kesilen fatura arasındaki boşluk kapanır; nakit döngüsü hızlanır.

## 08 · Kârlılık & Finansal Analitik

Hangi iş gerçekten kazandırıyor?

**▪ KÂRLILIK ANALIZI**

- **Proje kârlılığı** — gelir eksi (saat maliyeti + masraf + taşeron) = gerçek marj.
- **Müşteri kârlılığı** — bir müşterinin tüm projeler toplamında getirdiği değer.
- **Hizmet/ekip bazlı kârlılık** — hangi hizmet hattının daha kârlı olduğunun analizi.
- **Kişi bazlı katkı** — kişinin ürettiği gelir ile maliyetinin karşılaştırması.

**▪ BÜTÇE & SAPMA**

- **Bütçe-gerçek karşılaştırması** — planlanan saat/maliyet ile gerçekleşenin kıyası.
- **Tamamlanma tahmini (EAC)** — mevcut hızla projenin nereye varacağının öngörüsü.
- **Yanma hızı (burn rate)** — bütçenin tükenme hızı ve kalan süre.
- **Aşım uyarıları** — eşik aşıldığında proje yöneticisine bildirim.

**▪ GELIR TAHMINI**

- **Gelir projeksiyonu** — mevcut projeler ve satış hattından beklenen gelir.
- **Backlog (birikmiş iş)** — sözleşmeli ama henüz yapılmamış işin değeri.
- **Gerçekleşme oranı (realization)** — çalışılan saatin ne kadarının faturaya döndüğü.

> **Yapay zekâ:** Projenin bitiş marjını, mevcut ilerleme ve harcama hızından tahmin eder. · Zarar riski taşıyan projeleri ve düşük kârlı müşterileri otomatik öne çıkarır.

> **Kazanım →** “Bu proje bize kazandırdı mı?” sorusu proje bitince değil, yürürken yanıtlanır.

## 09 · Risk, Sorun & Değişiklik Yönetimi

Sürprizi yönetilebilir hale getirin.

**▪ RAID KAYDI**

- **Risk kaydı** — olasılık, etki, sahip ve azaltma planıyla risklerin izlenmesi.
- **Sorun (issue) yönetimi** — gerçekleşen problemlerin kaydı, atanması ve çözümü.
- **Varsayım & bağımlılık** — projenin dayandığı kabullerin ve dış bağımlılıkların takibi.
- **Risk ısı haritası** — kritik risklerin görsel önceliklendirmesi.

**▪ DEĞIŞIKLIK YÖNETIMI**

- **Değişiklik talebi (change request)** — kapsam dışı işin resmî kaydı.
- **Etki analizi** — değişikliğin süre, maliyet ve kaynağa etkisinin hesaplanması.
- **Müşteri onayı** — portal üzerinden değişikliğin onaylanması.
- **Ek faturaya dönüşüm** — onaylı değişikliğin bütçeye ve faturaya yansıması.

**▪ KALITE & KABUL**

- **Teslimat kabul kriterleri** — neyin “bitti” sayılacağının önceden tanımı.
- **Kabul & onay kaydı** — müşteri kabulünün belgelenmesi.

> **Yapay zekâ:** Proje verisinden risk sinyallerini (gecikme, aşırı yük, kapsam büyümesi) erken tespit eder. · Değişiklik taleplerinin süre ve maliyet etkisini otomatik hesaplar.

> **Kazanım →** Kapsam sessizce büyümez; her ek iş kayıt altına alınır ve bedeli konuşulur.

## 10 · Müşteri Portalı & İşbirliği

Müşteri, projenin içinde olsun.

**▪ ŞEFFAFLIK**

- **İlerleme görünürlüğü** — müşterinin kilometre taşlarını ve durumu görmesi.
- **Teslimat & belge paylaşımı** — çıktıların merkezi ve versiyonlu paylaşımı.
- **Zaman & masraf görünümü** — T&M projelerde harcanan saatin şeffaf sunumu.

**▪ ONAY**

- **Teslimat onayı** — müşterinin çıktıyı portalden kabul etmesi.
- **Değişiklik onayı** — ek işin müşteri tarafından yazılı onaylanması.
- **Zaman çizelgesi onayı** — bazı sözleşmelerde müşterinin saat onayı.

**▪ İLETIŞIM**

- **Müşteri talep/istek kutusu** — yeni taleplerin resmî kanaldan gelmesi.
- **Yorum & tartışma** — e-posta zincirleri yerine bağlamlı iletişim.
- **Fatura & bakiye erişimi** — müşterinin kendi faturalarını görmesi.

> **Yapay zekâ:** Müşteri taleplerini sınıflandırır ve kapsam dışı olanları işaretler. · Proje durum özetini müşteriye uygun dille otomatik taslaklar.

> **Kazanım →** “Ne durumdayız?” telefonları yerini, müşterinin kendi gördüğü şeffaf bir panele bırakır.

## 11 · Yetenek, Beceri & Gelişim

Ekip, firmanın hem maliyeti hem sermayesidir.

**▪ BECERI YÖNETIMI**

- **Beceri envanteri** — kimin hangi yetkinlikte, hangi seviyede olduğu.
- **Sertifika & eğitim takibi** — geçerlilik süreleri ve yenileme uyarıları.
- **Beceri boşluğu analizi** — satış hattındaki iş için eksik yetkinliklerin tespiti.

**▪ PERFORMANS & GELIŞIM**

- **Proje bazlı geri bildirim** — her proje sonunda yapılandırılmış değerlendirme.
- **Doluluk & katkı karnesi** — kişinin faturalanabilirliği ve üretkenliği.
- **Kariyer & gelişim planı** — hedeflenen rol için gereken yetkinlik yolu.

**▪ KAPASITE & İŞE ALIM**

- **Bench yönetimi** — boşta kalan kaynağın nedeni ve değerlendirilmesi.
- **İşe alım ihtiyacı sinyali** — hangi rolde ne zaman kişi gerekeceği.

> **Yapay zekâ:** Beceri profilini ve proje geçmişini eşleştirerek en uygun atamayı önerir. · Satış hattına göre gelecek beceri açığını önceden işaret eder.

> **Kazanım →** Kaynak planlaması, boş kişi bulmaktan doğru kişiyi bulmaya yükselir.

## 12 · Doküman, Bilgi & Şablon Yönetimi

Kurumsal hafıza projeden projeye taşınsın.

**▪ DOKÜMAN**

- **Merkezi doküman havuzu** — proje ve müşteri bazlı klasör yapısı.
- **Versiyon kontrolü** — hangi belgenin en güncel olduğunun netliği.
- **Erişim yetkileri** — iç, müşteriyle paylaşılan ve gizli belge ayrımı.

**▪ BILGI & ŞABLON**

- **Proje şablon kütüphanesi** — kanıtlanmış proje kurgularının yeniden kullanımı.
- **Teklif & sunum şablonları** — standart ve markalı çıktılar.
- **Öğrenilen dersler (lessons learned)** — proje sonu değerlendirmelerinin arşivi.
- **Aranabilir bilgi tabanı** — geçmiş projelerden bilgiye hızlı erişim.

> **Yapay zekâ:** Kurumsal bilgi tabanı üzerinde kaynak-bağlı soru-cevap (RAG) ile geçmiş proje bilgisine erişim sağlar. · Yeni proje için benzer geçmiş projeleri ve uygun şablonu önerir.

> **Kazanım →** Aynı hata iki kez yapılmaz; her yeni proje bir öncekinin birikimiyle başlar.

## Genişletme modülleri (18)

## 01 · Ajans Kreatif Onay (Proofing) (genişletme)

Tasarım ve içerik onayı, e-posta zincirinde kaybolmasın.

- **Görsel/video üzerinde işaretleme** — doğrudan çıktı üzerine yorum bırakma.
- **Versiyon karşılaştırma** — revizyonlar arasındaki farkın görülmesi.
- **Onay turu takibi** — kaç revizyon hakkı kaldığının sözleşmeye göre izlenmesi.

## 02 · Kaynak Talebi (Resource Request) Akışı (genişletme)

Ekip isteme süreci de bir iş akışıdır.

- **Talep formu** — proje yöneticisinin rol, beceri ve süre talebi.
- **Kaynak yöneticisi ataması** — havuzdan uygun kişinin tahsisi.
- **Bekleyen talep panosu** — karşılanamayan taleplerin görünürlüğü.

## 03 · Portföy Skorlama & Yatırım Kararı (genişletme)

Hangi projeye evet, hangisine hayır?

- **Çok kriterli skorlama** — stratejik uyum, getiri, risk ve efor bazlı puanlama.
- **Portföy senaryoları** — farklı proje kombinasyonlarının kapasite ve kâr etkisi.
- **Faz kapıları (stage-gate)** — projelerin aşama onayından geçmesi.

## 04 · Sözleşme Yönetimi (CLM) (genişletme)

Sözleşme koşulları, projeyi yönetir.

- **Sözleşme kütüphanesi** — imzalı sözleşmelerin merkezi arşivi.
- **Kloz & koşul takibi** — ödeme, ceza ve fesih maddelerinin izlenmesi.
- **Yenileme & süre uyarısı** — bitiş tarihi yaklaşan sözleşmelerin hatırlatılması.

## 05 · Bütçe, Tahmin & Senaryo (Forecasting) (genişletme)

Önümüzdeki çeyreği bugünden görün.

- **Gelir & maliyet tahmini** — mevcut proje ve satış hattına dayalı projeksiyon.
- **Rolling forecast** — dönem ilerledikçe güncellenen tahmin.
- **Senaryo analizi** — iyimser/kötümser durumların finansal etkisi.

## 06 · Çoklu Şirket & Çok Para Birimi (genişletme)

Birden fazla tüzel kişilik ve pazar.

- **Çok şirketli yapı** — farklı tüzel kişiliklerin ayrı ama konsolide yönetimi.
- **Çok para birimi & kur** — döviz bazlı sözleşme, fatura ve raporlama.
- **Şirketler arası (intercompany) çalışma** — bir şirketin kaynağının diğerine çalışması.

## 07 · Otomasyon & Kural Motoru (genişletme)

Tekrar eden işleri sistem yapsın.

- **Tetikleyici-eylem kuralları** — “bütçe %80'i aşınca yöneticiye bildir” gibi kurallar.
- **Otomatik görev oluşturma** — aşama geçişinde standart görevlerin açılması.
- **Zamanlanmış işler** — dönemsel rapor, fatura ve hatırlatmaların otomasyonu.

## 08 · Müşteri Memnuniyeti (CSAT / NPS) (genişletme)

Kârlı proje, memnun müşteri demek değildir.

- **Proje sonu anketi** — teslimat sonrası yapılandırılmış geri bildirim.
- **Memnuniyet-kârlılık kesişimi** — hangi müşterinin hem kârlı hem memnun olduğu.
- **Erken uyarı** — memnuniyet düşüşünün risk sinyali olarak okunması.

## 09 · Yardım Masası & Destek Talepleri (genişletme)

Proje sonrası bakım ve destek de bir hizmettir.

- **Talep (ticket) yönetimi** — müşteri destek isteklerinin kaydı ve atanması.
- **SLA takibi** — yanıt ve çözüm sürelerine uyumun ölçümü.
- **Destek saatinin faturalanması** — sözleşme kapsamı dışı desteğin ücretlendirilmesi.

## 10 · Kaynak Maliyet Modeli & Bordro Bağlantısı (genişletme)

Kişinin gerçek maliyeti nedir?

- **Maliyet tarifesi** — kişi başına saatlik gerçek maliyetin hesaplanması.
- **Bordro/İK entegrasyonu** — maaş, yan hak ve genel gider dağıtımı.
- **Genel gider (overhead) dağıtımı** — dolaylı maliyetlerin projelere yansıtılması.

## 11 · Mobil Uygulama (genişletme)

Saha, yolda ve toplantı arasında.

- **Mobil zaman & masraf girişi** — fiş fotoğrafı ve hızlı saat kaydı.
- **Görev ve onay yönetimi** — yöneticinin yolda onay verebilmesi.
- **Çevrimdışı çalışma** — bağlantı olmadan kayıt, sonradan senkron.

## 12 · Kapasite Simülasyonu (What-if) (genişletme)

Karar öncesi sayısal deneme.

- **İşe alım senaryosu** — yeni kişi alınırsa doluluk ve kâra etkisi.
- **Proje kabul senaryosu** — yeni iş alınırsa mevcut projelerin etkilenmesi.

## 13 · Zaman & Kapsam Sızıntısı Analizi (genişletme)

Kaybın nerede olduğunu bulun.

- **Faturalanamayan saat analizi** — hangi işin neden faturaya dönmediği.
- **Kapsam büyümesi (scope creep) tespiti** — sözleşme dışı çalışmanın ölçülmesi.
- **Gerçekleşme oranı takibi** — çalışılan saatin faturaya dönüşme yüzdesi.

## 14 · İş Zekâsı & Veri Dışa Aktarım (genişletme)

Veriniz sizindir.

- **Veri ambarı aktarımı** — ham verinin BI araçlarına akışı.
- **Özel gösterge ve rapor tasarımı** — firmaya özgü metriklerin kurulması.

## 15 · Beyaz Etiket & Çoklu Marka (genişletme)

Ajans ve holding yapıları için.

- **Markalı müşteri portalı** — firmanın kendi kimliğiyle sunulan arayüz.
- **Markalı rapor & fatura** — müşteriye giden çıktıların özelleştirilmesi.

## 16 · Kalite Yönetimi & Metodoloji Uyumu (genişletme)

Standarda uygun teslimat.

- **Kontrol listeleri** — her fazda tamamlanması gereken adımlar.
- **Metodoloji şablonları** — şelale, çevik veya hibrit süreç iskeletleri.
- **Uyum denetimi** — süreç adımlarının atlanmadığının kontrolü.

## 17 · Fikri Mülkiyet & Gizlilik Yönetimi (genişletme)

Danışmanlıkta bilgi, ürünün kendisidir.

- **Gizlilik seviyeleri** — belge ve proje bazlı erişim sınıflandırması.
- **NDA & sözleşme bağlantısı** — gizlilik yükümlülüklerinin projeye bağlanması.

## 18 · Sürdürülebilirlik & Etki Raporlaması (genişletme)

Proje çıktısının ölçülebilir etkisi.

- **Etki göstergeleri** — projenin müşteriye sağladığı ölçülebilir değerin izlenmesi.
- **Referans & vaka çalışması üretimi** — tamamlanan projeden pazarlama içeriği çıkarımı.

# Kaynak ve Kapasite Planlama — Derinlemesine

Hizmet firmasında satılan şey stok değil, insanın zamanıdır. Bu zamanın satılmayan kısmı ertesi güne devretmez; kalıcı olarak kaybolur. Bu yüzden kaynak planlaması, bir hizmet firmasında en yüksek finansal etkiye sahip tek karar alanıdır. Doluluk oranındaki birkaç puanlık iyileşme, doğrudan kâra yansır.

## Doluluk (utilization) neden bu kadar kritik?

- **Zaman bozulur bir varlıktır** — Bugün satılmayan saat, yarın iki kat satılamaz.
- **Maliyet sabit, gelir değişken** — Ekip maaşı doluluk düşse de ödenir; boşta geçen her saat doğrudan zarardır.
- **Aşırı doluluk da risktir** — %100'e yakın doluluk; tükenmişlik, kalite düşüşü ve ayrılmalara yol açar. Hedef, sağlıklı bir denge bandıdır.
- **Beceri eşleşmesi kaliteyi belirler** — Boş olan kişi değil, doğru kişi atanmalıdır.

## Planlamanın üç ufku

| UFUK | NE YAPILIR |
|---|---|
| Uzun vade (stratejik) | Satış hattına göre kapasite açığı öngörüsü; işe alım ve yetkinlik yatırımı kararı. |
| Orta vade (taktik) | Projelere ekip tahsisi, yumuşak rezervasyon, çakışmaların çözülmesi. |
| Kısa vade (operasyonel) | Haftalık iş dağılımı, izin ve devamsızlığa göre günlük düzeltme. |

## Atama kararında dikkate alınan kısıtlar

| KISIT | KAPSAM |
|---|---|
| Beceri & seviye | İşin gerektirdiği yetkinlik, deneyim seviyesi ve sertifika. |
| Müsaitlik | Mevcut atamalar, izinler, tatil ve eğitim günleri. |
| Maliyet & tarife | Kişinin maliyeti ile projenin bütçesi arasındaki uyum. |
| Müşteri & sektör deneyimi | Aynı müşteride daha önce çalışmış olmanın getirdiği hız. |
| Coğrafya & dil | Lokasyon, saat dilimi ve dil gereklilikleri. |
| Gelişim hedefi | Kişinin kariyer planına uygun deneyim fırsatı. |
| Çıkar çatışması | Rakip müşterilerde çalışma kısıtları (özellikle danışmanlık/hukuk). |

|  | Öneri, karar değildir: Sistem en uygun atamayı önerir ve gerekçesini gösterir; nihai kararı her zaman kaynak yöneticisi verir. Manuel değişiklikte doluluk ve kâr etkisi anında yeniden hesaplanır. |
|---|---|

# Faturalama Modelleri ve Gelir Yönetimi

Hizmet firmalarında gelir, tek bir şekilde doğmaz. Aynı firma bir müşteride saat başı, diğerinde sabit bedelle, üçüncüsünde aylık retainer ile çalışabilir. Platform bu modellerin hepsini destekler ve her birinin gelir tanıma mantığını doğru kurar.

| MODEL | NASIL ÇALIŞIR | RISKI KIM TAŞIR |
|---|---|---|
| Zaman & Malzeme (T&M) | Onaylı saatler tarife üzerinden faturalanır; masraflar yansıtılır. | Müşteri (efor arttıkça maliyet artar). |
| Sabit Fiyat | Kapsam karşılığı sabit bedel; ödeme planına göre faturalanır. | Firma (efor aşarsa marj erir). |
| Kilometre Taşı | Teslimat kabul edildikçe fatura tetiklenir. | Firma (kabul gecikirse nakit gecikir). |
| Retainer / Abonelik | Dönemsel sabit bedel; kullanılan saat mahsup edilir. | Paylaşımlı (kullanım aşarsa firma). |
| Tavanlı T&M (capped) | Saat bazlı ama sözleşme tavanını aşmayacak şekilde. | Firma (tavan sonrası). |
| Başarı/Sonuç Bazlı | Ödemenin bir kısmı elde edilen sonuca bağlanır. | Firma (yüksek risk, yüksek getiri). |
| Karma Model | Fazlar farklı modellerle faturalanır (keşif sabit, uygulama T&M). | Paylaşımlı. |

## Gelir tanıma ve WIP

Fatura kesmek ile geliri kaydetmek aynı şey değildir. Uzun projelerde, yapılan iş henüz faturalanmamış olabilir (WIP) ya da fatura kesilmiş ama iş henüz yapılmamış olabilir (peşin tahsilat). Platform bu ayrımı doğru tutar.

- **Devam eden iş (WIP)** — Üretilmiş ama henüz faturalanmamış değer; nakde dönmeyi bekleyen alacaktır.
- **Tamamlanma yüzdesine göre gelir** — Sabit fiyatlı projelerde gelirin ilerlemeye orantılı tanınması.
- **Ertelenmiş gelir** — Peşin alınan ama henüz hak edilmemiş bedelin ayrı izlenmesi.
- **Backlog** — Sözleşmeli ama henüz yapılmamış işin toplam değeri; gelecek gelirin görünürlüğü.

## Nakit döngüsü

- **Zaman → fatura süresi** — Çalışılan saatin ne kadar sürede faturaya döndüğü ölçülür ve kısaltılır.
- **Alacak yaşlandırma & DSO** — Faturanın tahsile dönme süresi izlenir; gecikenler öne çıkarılır.
- **Otomatik hatırlatma** — Vadesi geçen faturalar için kademeli bildirim akışı.

# Proje Ekonomisi ve Kârlılık

Hizmet firmasında kâr, tek bir formülün sonucudur: satılan saatin fiyatı ile o saatin maliyeti arasındaki fark, boşta geçen zamanın ve yapılmayan faturanın yükünü kaldırabiliyor mu? Platform bu denklemin her değişkenini ölçer.

## Kârlılık denklemi

> Proje Marjı  =  Faturalanan Gelir  −  ( Saat Maliyeti + Masraflar + Taşeron Maliyeti )
> Bu formülün her bileşeni platformda otomatik toplanır: gelir faturadan, saat maliyeti kişi maliyet tarifesinden, masraf ve taşeron ise ilgili modüllerden. Sonuç, dönem sonunu beklemeden anlık olarak görünür.

## Kâra etki eden dört kaldıraç

| KALDIRAÇ | NASIL IYILEŞTIRILIR |
|---|---|
| Doluluk (utilization) | Boşta kalan kapasiteyi azaltarak; satış hattı ile kapasiteyi eşleştirerek. |
| Gerçekleşme (realization) | Çalışılan saatin faturaya dönme oranını artırarak; sızıntıyı ve indirimi azaltarak. |
| Tarife (rate) | Doğru fiyatlama, kapsam disiplini ve değer bazlı konumlanma ile. |
| Verimlilik (delivery) | Tahmin isabetini artırarak, yeniden iş (rework) ve kapsam büyümesini azaltarak. |

## Sızıntı nerede oluşur?

- **Girilmeyen saat** — Zaman çizelgesine yazılmayan iş, hiç yapılmamış sayılır.
- **Faturalanmayan saat** — Girilen ama “müşteriye yazamayız” denilerek silinen saatler.
- **Kapsam büyümesi** — Sözleşme dışı işin ücretsiz yapılması; en sinsi kâr eriticisi.
- **Yanlış tahmin** — Sabit fiyatlı işte eforun hafife alınması.
- **Geç faturalama** — Nakit döngüsünün uzaması ve unutulan kalemler.
- **Bench maliyeti** — Atanamayan ekibin sabit maliyetinin sürmesi.

|  | Platformun katkısı: Bu altı sızıntı kaleminin her biri ayrı ayrı ölçülür ve raporlanır. Ölçülemeyen kayıp yönetilemez; ölçülen kayıp ise çoğu zaman kendiliğinden küçülür. |
|---|---|

# PMO Yönetişimi, Metodoloji ve EVM

Her firma aynı yöntemle çalışmaz. Bir mühendislik ofisi şelale (waterfall) planla ilerlerken, bir yazılım ekibi sprintlerle çalışır; danışmanlık ise çoğu zaman ikisinin karışımıdır. Platform metodoloji dayatmaz; firmanın kendi yöntemini destekler ve yönetişimi standartlaştırır.

## Desteklenen metodolojiler

| YAKLAŞIM | PLATFORMDAKI KARŞILIĞI |
|---|---|
| Şelale (Waterfall) | Faz, WBS, Gantt, bağımlılık, temel plan ve faz kapıları. |
| Çevik (Agile/Scrum) | Backlog, sprint, story point, burndown ve hız takibi. |
| Kanban | Sürekli akış, WIP limiti ve durum bazlı ilerleme. |
| Hibrit | Üst düzey faz planı + faz içinde çevik yürütme. |

## Kazanılmış değer yönetimi (EVM)

Uzun ve bütçeli projelerde “yüzde kaç bitti?” sorusunun yanıtı hissiyata bırakılamaz. EVM, ilerlemeyi ve bütçeyi aynı dilde konuşturan standart bir çerçevedir. Platform bu göstergeleri otomatik hesaplar.

| GÖSTERGE | NE SÖYLER |
|---|---|
| PV (Planlanan Değer) | Bu tarihe kadar planlanan işin bütçe değeri. |
| EV (Kazanılmış Değer) | Fiilen tamamlanan işin bütçe değeri. |
| AC (Fiili Maliyet) | Bu işi yapmak için gerçekte harcanan tutar. |
| SPI (Takvim Endeksi) | 1'in altındaysa proje takvimin gerisinde. |
| CPI (Maliyet Endeksi) | 1'in altındaysa bütçenin üzerinde harcanıyor. |
| EAC (Tamamlanma Tahmini) | Mevcut hızla projenin toplam maliyetinin nereye varacağı. |

## PMO yönetişimi

- **Standart proje şablonları** — Her proje aynı kalitede kurulur; bilgi kişilere bağımlı kalmaz.
- **Faz kapıları (stage-gate)** — Proje bir sonraki aşamaya ancak onayla geçer.
- **Portföy önceliklendirme** — Kısıtlı kaynak, en yüksek değerli projelere yönlendirilir.
- **Yönetişim panoları** — Yönetim kuruluna sunulabilir, tek gerçeklikten beslenen raporlar.
- **Öğrenilen dersler** — Her proje sonu, bir sonrakinin tahminini iyileştirir.

# Müşteri Portalı ve İşbirliği Deneyimi

Hizmet işinde algı, gerçeğin yarısıdır. Projeyi mükemmel yürütseniz bile, müşteri ilerlemeyi görmüyorsa endişelenir; endişelenen müşteri daha çok toplantı, daha çok rapor ve daha çok açıklama ister. Bunların hiçbiri faturalanamaz. Şeffaflık, bu görünmez maliyeti ortadan kaldırır.

## Portalın çözdüğü sorunlar

| SORUN | PORTALDAKI ÇÖZÜMÜ |
|---|---|
| “Ne durumdayız?” aramaları | Müşteri ilerlemeyi, kilometre taşlarını ve durumu kendisi görür. |
| Onay gecikmeleri | Teslimat ve değişiklik onayları portalden, kayıtlı biçimde alınır. |
| “Bu iş kapsamda mıydı?” tartışması | Kapsam, değişiklik talebi ve onay geçmişi belgelidir. |
| Saat itirazları (T&M) | Harcanan zaman şeffaf sunulur; fatura sürprizi olmaz. |
| Belge kaosu | Tüm teslimat ve belgeler versiyonlu, tek yerde. |
| Dağınık talepler | Yeni istekler resmî kanaldan gelir ve değerlendirilir. |

## Portalda ne paylaşılır, ne paylaşılmaz?

Şeffaflık, her şeyi göstermek demek değildir. Firma; müşterinin neyi göreceğini ayrıntılı biçimde belirler. Örneğin ilerleme ve teslimatlar paylaşılırken, iç maliyet yapısı, personel tarifeleri ve kârlılık verisi asla müşteriye açılmaz.

- **Paylaşılır** — Kilometre taşları, ilerleme durumu, teslimatlar, belgeler, onay talepleri, faturalar ve (istenirse) harcanan saat.
- **Paylaşılmaz** — Kişi maliyet tarifeleri, proje marjı, iç notlar, kapasite verisi ve diğer müşterilere ait hiçbir bilgi.

## Yapay Zekâ Katmanı

Project & PSA Suite Pro'da yapay zekâ ayrı bir eklenti değil; tüm modülleri besleyen ortak bir katmandır. Aşağıdaki motorlar ilgili modüllerin içinde çalışır. Motorlar; kurumun tercihine göre bulutta ya da verinin dışarı çıkmadığı on-premises kurulumda çalıştırılabilir.

| # | Motor | İşlevi |
|---|---|---|
| 1 | Efor & maliyet tahmini | Benzer geçmiş projelerden teklif aşamasında gerçekçi efor önerisi. |
| 2 | Kaynak eşleştirme motoru | Beceri, müsaitlik ve maliyeti dengeleyerek en uygun atama önerisi. |
| 3 | Kapasite tahmin motoru | Satış hattına göre gelecek kapasite açığı ve işe alım sinyali. |
| 4 | Proje sağlık skoru | Bütçe, takvim, kapsam ve risk sinyallerinin birleşik göstergesi. |
| 5 | Risk erken uyarı | Gecikme ve bütçe aşımı riskinin proje bitmeden tahmini. |
| 6 | Marj tahmini | Projenin bitiş kârlılığının mevcut hızdan öngörülmesi. |
| 7 | Zaman girişi önerisi | Takvim ve aktivite verisinden zaman satırı taslakları. |
| 8 | Belge okuma (OCR/IDP) | Fiş ve tedarikçi faturalarından otomatik veri çıkarımı. |
| 9 | Gelir & nakit tahmini | Backlog ve satış hattından dönemsel gelir projeksiyonu. |
| 10 | Tahsilat risk puanlama | Müşteri ödeme geçmişinden gecikme riskinin öngörüsü. |
| 11 | Kapsam büyümesi tespiti | Sözleşme dışı çalışmanın erken işaretlenmesi. |
| 12 | Anomali & sızıntı motoru | Faturalanmayan saat ve olağan dışı harcamaların tespiti. |
| 13 | Teklif & doküman üretimi | Şablon ve geçmiş veriden teklif, SOW ve durum raporu taslakları. |
| 14 | Bilgi tabanı (RAG) | Geçmiş proje belgelerinde kaynak-bağlı soru-cevap. |
| 15 | Tahmin isabet analizi | Tahmin-gerçek sapmasından öğrenerek gelecek tahminleri iyileştirme. |
| 16 | Öneri & içgörü motoru | Önceliklendirilmiş, karar-odaklı sonraki adım önerileri. |

### Güvence ve denetim (AI guardrails)

- **İnsan kararı** — Atama, fiyat ve plan önerileri tavsiyedir; kararı her zaman yetkili kişi verir.
- **Açıklanabilirlik** — Sistem, bir tahmini veya uyarıyı neden ürettiğini gösterir.
- **Personel verisi hassasiyeti** — Yapay zekâ, çalışan gözetimi için değil; kapasite ve gelişim için kullanılır.
- **Veri gizliliği** — On-premises seçenekte veri kurum dışına çıkmaz; müşteri gizliliği korunur.

## Analitik ve KPI kataloğu

Hizmet firmasının sağlığı, birkaç temel göstergede özetlenir. Platform bunları otomatik hesaplar ve karar verilebilir panolara dönüştürür.

| Alan | Örnek göstergeler |
|---|---|
| Kaynak & doluluk | Doluluk oranı, faturalanabilir saat %, bench süresi, kapasite kullanımı. |
| Kârlılık | Proje marjı, müşteri marjı, hizmet hattı kârlılığı, kişi başına brüt kâr. |
| Gelir & finans | Gerçekleşme oranı, ortalama saat ücreti, backlog, WIP, DSO. |
| Teslimat | Zamanında teslim oranı, bütçe içinde bitirme, tahmin isabeti, yeniden iş oranı. |
| Proje sağlığı | Sağlık skoru, CPI/SPI, bütçe yanma hızı, açık risk sayısı. |
| Satış & hat | Kazanma oranı, ortalama proje büyüklüğü, satış döngüsü, ağırlıklı hat. |
| Müşteri | Memnuniyet (CSAT/NPS), tekrar iş oranı, müşteri yoğunlaşma riski. |
| Ekip | Aşırı yük sinyali, izin kullanımı, beceri boşluğu, devir hızı riski. |

## Pano ve rapor türleri

- **Yönetim panosu** — Doluluk, marj, backlog ve gelir tahmininin üst düzey görünümü.
- **PMO / portföy panosu** — Tüm projelerin sağlık, bütçe ve takvim durumu.
- **Proje panosu** — Tek projenin ilerleme, bütçe, risk ve ekip görünümü.
- **Kaynak panosu** — Kapasite ısı haritası, bench listesi ve beceri dağılımı.
- **Finans panosu** — WIP, faturalama, tahsilat ve nakit projeksiyonu.
- **Müşteri raporu** — Markalı, zamanlanmış, portalden paylaşılabilir ilerleme raporu.

## Entegrasyonlar ve Açık Mimari

Hizmet firmaları çoğu zaman muhasebe, CRM ve geliştirme araçlarını halihazırda kullanır. Platform bunların yerini almaya değil, aralarındaki boşluğu doldurmaya gelir. Aşağıdaki kategoriler tipik entegrasyon alanlarını özetler; belirli sistem bağlantıları projeye göre kapsamlandırılır.

| Kategori | Kapsam |
|---|---|
| Muhasebe & ERP | Fatura, cari, masraf ve gelir kayıtlarının çift yönlü senkronu. |
| e-Fatura / e-Arşiv (GİB) | Yasal e-belge süreçleriyle entegre faturalama. |
| CRM & satış | Fırsat ve müşteri verisinin projeye akması. |
| İK & bordro | Kişi, izin ve maliyet tarifesi verisinin senkronu. |
| Geliştirme araçları | Görev ve kod yönetim sistemleriyle iki yönlü görev senkronu. |
| Takvim & e-posta | Toplantı verisinden zaman girişi önerisi ve bildirimler. |
| İletişim & işbirliği | Sohbet platformlarına bildirim ve onay akışı. |
| Doküman & bulut depolama | Belge havuzlarıyla senkron ve tek kaynaktan erişim. |
| Ödeme & bankacılık | Tahsilat mutabakatı ve ödeme durumunun izlenmesi. |
| Kimlik & SSO | Kurumsal kimlik sağlayıcılarıyla tekil oturum. |
| BI & veri ambarı | Ham verinin analiz araçlarına aktarımı. |
| API & webhook | Özel sistemlerle çift yönlü veri akışı için açık arayüzler. |

## Güvenlik, KVKK ve Yönetişim

## Rol ve yetki matrisi (örnek)

Hizmet firmalarında yetkilendirme özellikle hassastır: bir danışman kendi saatini görmeli ama başkasının maliyetini görmemelidir. Aşağıdaki matris örnek bir yapı gösterir; roller kuruma göre yapılandırılır. ✓ tam yetki · ○ sınırlı · — yetki yok.

| YETKI | YÖNETIM | PMO | PROJE YÖN. | EKIP | FINANS | MÜŞTERI |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Proje oluşturma & planlama | ✓ | ✓ | ✓ | — | — | — |
| Kaynak atama | ✓ | ✓ | ○ | — | — | — |
| Kendi zaman & masraf girişi | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | — |
| Zaman/masraf onaylama | ✓ | ✓ | ✓ | — | ○ | — |
| Tarife & maliyet görüntüleme | ✓ | ○ | ○ | — | ✓ | — |
| Proje kârlılığı görüntüleme | ✓ | ✓ | ○ | — | ✓ | — |
| Firma geneli finansal rapor | ✓ | ○ | — | — | ✓ | — |
| Faturalama & tahsilat | ✓ | — | — | — | ✓ | — |
| Portal: ilerleme & onay | ✓ | ✓ | ✓ | ○ | — | ✓ |
| Entegrasyon & sistem ayarları | ✓ | — | — | — | — | — |
| Kullanıcı & yetki yönetimi | ✓ | — | — | — | — | — |

## Güvenlik özellikleri

- **Kimlik & erişim** — Tekil oturum (SSO), çok faktörlü doğrulama (MFA) ve ayrıntılı rol bazlı erişim.
- **Müşteri izolasyonu** — Bir müşterinin verisi başka bir müşteriye asla görünmez; portal erişimi sıkı sınırlıdır.
- **Şifreleme** — Aktarımda ve durağan halde veri şifreleme.
- **Denetim izi** — Zaman, fatura ve yetki değişikliklerinin izlenebilir kaydı.

## KVKK & veri yönetişimi

- **Çalışan verisi** — Zaman ve performans verisinin amaçla sınırlı, şeffaf ve mevzuata uygun işlenmesi.
- **Müşteri gizliliği** — NDA kapsamındaki belgelerin gizlilik seviyesine göre korunması.
- **Saklama & imha** — Yasal saklama sürelerine uygun arşiv ve imha politikaları.
- **On-premises seçeneği** — Verinin kurum dışına hiç çıkmadığı kurulum.

## Kurulum, Devreye Alma ve Metodoloji

PSA devreye almanın en kritik başarı faktörü teknik değil, davranışsaldır: ekip zaman girmeye alışmalıdır. Bu yüzden süreç, en kolay kazanımla başlar ve kademeli ilerler. Aşağıdaki aşamalar örnektir; süre ve kapsam firmanın büyüklüğüne göre belirlenir.

| 01 | Keşif & Mevcut Durum Hizmet modeli, faturalama tipleri, roller, tarife yapısı ve mevcut araçların analizi; başarı ölçütlerinin tanımı. |
|---|---|
| 02 | Temel Yapılandırma Roller, beceriler, tarifeler (maliyet ve satış), proje şablonları ve onay akışlarının kurulması. |
| 03 | Veri Aktarımı Müşteri, aktif proje, ekip, sözleşme ve açık faturaların platforma taşınması. |
| 04 | Entegrasyonlar Muhasebe, e-Fatura, CRM, İK ve geliştirme araçlarıyla bağlantıların kurulması. |
| 05 | Zaman Çizelgesi Alışkanlığı İlk kazanım: tüm ekibin zaman girişine geçmesi. Hatırlatmalar ve basit arayüzle alışkanlık kurulur. |
| 06 | Pilot Sınırlı sayıda proje veya tek bir ekiple gerçek operasyonda doğrulama; paralel çalışma dönemi. |
| 07 | Faturalama & Finans Devri Faturalama sürecinin platforma alınması ve muhasebeyle mutabakat. |
| 08 | Yaygınlaştırma & Optimizasyon Tüm ekip ve projelere geçiş; KPI takibi ve sürekli iyileştirme döngüsü. |

## Benimseme (adoption) için kritik unsurlar

- **Zaman girişi sürtünmesiz olmalı** — Zor arayüz, girilmeyen saat demektir.
- **Yöneticiler örnek olmalı** — Üst yönetim kullanmıyorsa ekip de kullanmaz.
- **Veri geri dönmeli** — Ekip girdiği verinin kendisine nasıl fayda sağladığını görmelidir.
- **Gözetim aracı olarak konumlanmamalı** — Platform, çalışanı denetlemek için değil; işi doğru fiyatlamak ve dengelemek için vardır.

## Destek kademeleri

| KADEME | KAPSAM |
|---|---|
| Standart | Mesai saatleri desteği, bilgi tabanı ve e-posta. |
| Öncelikli | Öncelikli yanıt, atanmış iletişim kişisi, genişletilmiş saatler. |
| Kurumsal | Genişletilmiş SLA, özel onboarding, süreç danışmanlığı ve eğitim. |

## Paketleme ve kademe matrisi

Project & PSA Suite Pro modülerdir; firma yalnızca ihtiyaç duyduğu kademeyle başlayıp genişleyebilir. Aşağıdaki matris örnek bir dağılım gösterir. Fiyatlandırma; seçilen modüllere, kullanıcı sayısına ve kullanım hacmine göre belirlenir ve görüşmeye tabidir. ✓ dahil · ○ sınırlı · — dahil değil.

| Özellik / Modül | CORE | PRO | AGENCY | ENTERPRISE |
|---|---|---|---|---|
| Proje & görev yönetimi | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Zaman çizelgesi & izin | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Masraf yönetimi | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Temel raporlama | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Kaynak & kapasite planlama | ○ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Beceri matrisi & atama önerisi | — | ✓ | ✓ | ✓ |
| Faturalama (T&M / sabit / retainer) | ○ | ✓ | ✓ | ✓ |
| e-Fatura / e-Arşiv (GİB) | ○ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Kârlılık & marj analizi | — | ✓ | ✓ | ✓ |
| Satış hattı & teklif | — | ○ | ✓ | ✓ |
| Müşteri portalı | — | ○ | ✓ | ✓ |
| Kreatif onay (proofing) | — | — | ✓ | ○ |
| Risk, sorun & değişiklik yönetimi | — | ○ | ✓ | ✓ |
| Portföy & program yönetimi | — | ○ | ○ | ✓ |
| EVM & gelişmiş yönetişim | — | — | ○ | ✓ |
| Gelir tanıma & WIP | — | ○ | ○ | ✓ |
| Çok şirket / çok para birimi | — | — | ○ | ✓ |
| Beyaz etiket & çoklu marka | — | — | ✓ | ✓ |
| Kapasite simülasyonu (what-if) | — | — | ○ | ✓ |
| On-premises kurulum | — | — | ○ | ✓ |
| SSO / MFA / gelişmiş güvenlik | — | ○ | ○ | ✓ |
| Özel entegrasyon & danışmanlık | — | ○ | ○ | ✓ |

✓ dahil · ○ sınırlı · — dahil değil

| Kademe | Kime uygun |
|---|---|
| Core | Küçük ekipler; proje, görev ve zaman takibiyle başlangıç. |
| Pro | Büyüyen danışmanlık ve yazılım firmaları; kaynak planlama, faturalama ve kârlılık. |
| Agency | Ajanslar; müşteri portalı, kreatif onay, beyaz etiket ve çoklu müşteri yönetimi. |
| Enterprise | Büyük firmalar ve PMO'lar; portföy, EVM, çok şirket, on-prem ve özel entegrasyon. |

## Neden Project & PSA Suite Pro?

| Fark | Açıklama |
|---|---|
| Operasyon ve finans bir arada | Proje yönetimi ile kârlılık ayrı araçlar değil; aynı veri katmanında tek platform. |
| Kaynak planlama çekirdekte | Doluluk ve kapasite, sonradan eklenen bir rapor değil; ürünün kalbi. |
| Tüm faturalama modelleri | T&M, sabit fiyat, kilometre taşı, retainer ve karma model aynı platformda. |
| Türkiye'ye uygun | e-Fatura/e-Arşiv (GİB), çok para birimi ve KVKK baştan işlenmiştir. |
| Metodoloji dayatmaz | Şelale, çevik veya hibrit — firma kendi yöntemiyle çalışır. |
| Yapay zekâ her katmanda | Efor tahmini, kaynak eşleştirme, risk uyarısı ve marj öngörüsü yerleşik; insan denetimli. |
| On-premises seçeneği | Müşteri gizliliği hassas olan danışmanlık ve hukuk firmaları için kurum içi kurulum. |
| Danışmanlık desteği | Ürünün arkasında saha deneyimli bir kurumsal AI danışmanlığı ve eğitim katmanı. |

## Örnek iş akışları

### Fırsattan faturaya — uçtan uca

1. Satış hattına yeni bir fırsat girilir; yapay zekâ benzer projelerden efor tahmini önerir.
2. Teklif oluşturulur; rol bazlı tarifelerle fiyat ve beklenen marj hesaplanır.
3. Ekip için yumuşak rezervasyon yapılır; kapasite etkisi görülür.
4. İş kazanılınca teklif tek tıkla projeye, bütçeye ve ekip atamasına dönüşür.
5. Ekip görevleri üzerinden çalışır; zaman ve masraf girer.
6. Yönetici zaman çizelgelerini onaylar; onaylı saatler faturaya hazır hale gelir.
7. Fatura taslağı otomatik oluşur, incelenir ve e-Fatura olarak kesilir.
8. Proje marjı, tahmin isabeti ve doluluk otomatik raporlanır.

### Sabit fiyatlı proje — marj koruma

1. Sabit bedel ve kapsam sözleşmede tanımlanır; bütçe saat olarak belirlenir.
2. Ekip çalıştıkça yanma hızı (burn rate) ve tamamlanma tahmini (EAC) izlenir.
3. Bütçenin belirli bir yüzdesi aşıldığında proje yöneticisine otomatik uyarı gider.
4. Kapsam dışı talep gelirse değişiklik talebi açılır; etkisi hesaplanır.
5. Müşteri portalden değişikliği onaylar; ek bütçe ve ek fatura oluşur.
6. Proje sonunda tahmin-gerçek sapması kaydedilir ve gelecek teklifleri iyileştirir.

### Ajans — çoklu müşteri retainer yönetimi

1. Her müşteri için aylık retainer sözleşmesi ve saat tahsisi tanımlanır.
2. Ekip çalışır; kullanılan saatler retainer havuzundan düşülür.
3. Tahsis edilen saat aşılırsa uyarı verilir ve ek faturalama seçeneği sunulur.
4. Kreatif çıktılar portalde müşteri onayına sunulur; revizyon turları izlenir.
5. Dönem sonunda tekrarlayan fatura otomatik kesilir; kullanım raporu paylaşılır.

### PMO — çeyreklik portföy planlaması

1. Tüm aday projeler stratejik değer, getiri ve risk kriterleriyle skorlanır.
2. Kapasite simülasyonu ile portföyün mevcut ekiple yapılabilirliği test edilir.
3. Kapasite yetmiyorsa işe alım veya dış kaynak senaryoları karşılaştırılır.
4. Onaylanan portföy faz kapılarıyla yürütmeye alınır.
5. Çeyrek boyunca proje sağlık skorları ve EVM göstergeleri izlenir.

## Sıkça sorulan sorular

**Mevcut muhasebe programımızı değiştirmek zorunda mıyız?**

Hayır. Platform muhasebe/ERP sisteminizle entegre çalışır; fatura ve cari verisi çift yönlü akar.

**Ekibimiz zaman girmeye alışkın değil, nasıl benimsetiriz?**

Zaman girişi kasıtlı olarak sürtünmesiz tasarlanmıştır (mobil, takvimden öneri, hatırlatma). Devreye almada bu adım ayrı bir aşama olarak ele alınır.

**Bu bir çalışan gözetim aracı mı?**

Hayır. Amaç kişiyi denetlemek değil; işi doğru fiyatlamak, iş yükünü dengelemek ve kârlılığı görmektir. Yetkilendirme buna göre kurgulanır.

**Çevik (agile) çalışıyoruz, uyumlu mu?**

Evet. Sprint, backlog, story point ve burndown desteklenir; şelale ve hibrit yaklaşımlar da aynı platformda yürütülebilir.

**Sabit fiyatlı ve saat bazlı işleri birlikte yönetebilir miyiz?**

Evet. T&M, sabit fiyat, kilometre taşı, retainer ve karma model aynı projede bile birlikte kullanılabilir.

**Müşterilerimiz iç maliyet verimizi görür mü?**

Hayır. Portalde ne paylaşılacağı ayrıntılı biçimde belirlenir; maliyet, marj ve iç notlar asla müşteriye açılmaz.

**e-Fatura süreçleri dahil mi?**

Evet. Türkiye mevzuatı ürünün çekirdeğindedir; e-Fatura/e-Arşiv akışları entegre çalışır.

**Yurt dışı müşterilerimiz ve dövizli sözleşmelerimiz var.**

Çok para birimli sözleşme, fatura ve raporlama desteklenir; kur yönetimi yapılır.

**Verilerimiz nerede saklanır?**

Tercihe göre bulutta, özel bulutta veya verinin kurum dışına çıkmadığı on-premises kurulumda. KVKK gereklilikleri gözetilir.

**Freelancer ve taşeronlarımızı da yönetebilir miyiz?**

Evet. Dış kaynaklar kaynak havuzuna dahil edilir; maliyetleri projeye işlenir.

**Kurulum ne kadar sürer?**

Firma büyüklüğüne göre değişir; önce zaman çizelgesi ve pilot projelerle başlanır, ardından kademeli yaygınlaştırma yapılır.

**Fiyatlandırma nasıl?**

Seçilen modüllere, kullanıcı sayısına ve kullanım hacmine göre belirlenir; görüşmeye tabidir.

## Terimler

| Terim | Açıklama |
|---|---|
| PSA | Professional Services Automation — profesyonel hizmet otomasyonu. |
| PPM | Project & Portfolio Management — proje ve portföy yönetimi. |
| PMO | Project Management Office — proje yönetim ofisi. |
| Utilization | Doluluk oranı; toplam çalışma süresinin faturalanabilir kısmı. |
| Realization | Gerçekleşme oranı; çalışılan saatin faturaya dönüşme yüzdesi. |
| Bench | Boşta kalan, projeye atanmamış kapasite. |
| T&M | Time & Materials — zaman ve malzeme bazlı faturalama. |
| Retainer | Dönemsel sabit bedelli hizmet sözleşmesi. |
| WIP | Work in Progress — yapılmış ama henüz faturalanmamış iş. |
| Backlog | Sözleşmeli ama henüz yapılmamış işin toplam değeri. |
| DSO | Days Sales Outstanding — alacağın tahsile dönme süresi. |
| Burn rate | Bütçenin tükenme hızı. |
| Scope creep | Kapsam büyümesi; sözleşme dışı işin sessizce artması. |
| Change request | Değişiklik talebi; kapsam dışı işin resmî kaydı. |
| SOW | Statement of Work — iş tanımı / kapsam belgesi. |
| RAID | Risk, Assumption, Issue, Dependency — proje takip kaydı. |
| EVM | Earned Value Management — kazanılmış değer yönetimi. |
| CPI / SPI | Maliyet ve takvim performans endeksleri. |
| EAC | Estimate at Completion — tamamlanma maliyeti tahmini. |
| Baseline | Temel plan; sapmanın ölçüldüğü referans. |
| Soft booking | Yumuşak rezervasyon; teklif aşamasında geçici kaynak ayırma. |
| Bill rate / Cost rate | Müşteriye kesilen saat ücreti / kişinin firmaya saatlik maliyeti. |